Trang thông tin điện tử Trung tâm TGPL Nhà nước

Câu chuyện pháp lý

Xem với cỡ chữAA

Tranh chấp đất của hộ gia đình, những thành viên nào phải tham gia giải quyết?

(07:19 | 17/08/2020)

        Xác định thành viên của hộ gia đình có quyền sử dụng đất (QSDĐ) là vào thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận QSDĐ; nhận chuyển QSDĐ.

      Sau khi giải thể tập đoàn sản xuất, năm 1994 gia đình ông Thanh (cha mẹ và 03 con) được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ cho hơn 30 công đất ruộng (34.175m2). Quá trình sử dụng, 02 con lớn đã có gia đình tách khẩu ra ở riêng và được chia 10 công đất, còn lại hơn 20 công vợ chồng ông Thanh và vợ chồng người con út đang quản lý sử dụng. Thời gian gần đây, đất của gia đình ông Thanh bị người có đất liền kề lấn chiếm, nhưng hòa giải ở xã không thành. Vậy, khi Tòa giải quyết vụ án tranh chấp QSDĐ, những thành viên nào của gia đình ông Thanh có quyền và nghĩa vụ tham gia?

      Khoản 29 Điều 3 Luật đất đai năm 2013 quy định: “Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất”.

       Ảnh minh họa nguồn internet

      Theo hướng dẫn tại Mục 4, Phần III Giải đáp số 01/2017/GĐ-TANDTC ngày 07/4/2017 của Tòa án nhân dân tối cao:   

      - Thời điểm để xác định hộ gia đình có bao nhiêu thành viên có QSDĐ là thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận QSDĐ; nhận chuyển QSDĐ.

      - Việc xác định ai là thành viên hộ gia đình phải căn cứ vào hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Trường hợp cần thiết, Tòa án có thể yêu cầu Ủy ban nhân dân có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận QSDĐ xác định thành viên hộ gia đình tại thời điểm cấp giấy chứng nhận QSDĐ để làm căn cứ giải quyết vụ án và đưa họ tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

      - Khi giải quyết vụ án dân sự, ngoài những người là thành viên hộ gia đình có QSDĐ, Tòa án phải đưa người đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất của hộ gia đình, người có công sức đóng góp làm tăng giá trị QSDĐ hoặc tài sản trên đất tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

      Như vậy, thời điểm gia đình ông Thanh được giao đất là năm 1994, khi đó thành viên hộ gia đình 05 người có QSDĐ. Tuy 02 con lớn của ông Thanh đã được chia đất, tách khẩu ra ở riêng nhưng về mặt pháp lý vẫn còn là thành viên của hộ gia đình có QSDĐ mà không phụ thuộc vào hộ khẩu, nên vợ chồng ông Thanh và 03 người con phải tham gia giải quyết vụ án. Đối với con dâu ông Thanh, nếu là người có công sức đóng góp làm tăng giá trị QSDĐ hoặc tài sản trên đất thì tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

      Để thuận tiện trong quá trình giải quyết vụ án, các thành viên trong gia đình ông Thanh có quyền ủy quyền cho một thành viên trong hộ gia đình hoặc một người nào đó đại diện tham gia theo pháp luật về tố tụng.

Bùi Đức Độ