Trang thông tin điện tử Trung tâm TGPL Nhà nước

Câu chuyện pháp lý

Xem với cỡ chữAA

Giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng, Tòa án lấy ý kiến của con từ đủ bảy tuổi trở lên như thế nào?

(07:37 | 08/06/2020)

      Việc lấy ý kiến của con chưa thành niên và các thủ tục tố tụng khác đối với người chưa thành niên phải bảo đảm thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức của người chưa thành niên, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, giữ bí mật cá nhân của người chưa thành niên.

       Cha mẹ đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con. Về đảm bảo quyền lợi của con, vợ chồng được quyền bàn bạc, thỏa thuận để xác định ai là người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi họ ly hôn. Trường hợp vợ chồng thỏa thuận không đảm bảo quyền lợi mọi mặt của con hoặc khi các bên không thỏa thuận được, thì Tòa án sẽ quyết định.

       Quán triệt nguyên tắc đảm bảo quyền lợi cho người chưa thành niên, nhất là trong trường hợp cha mẹ ly hôn, Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình (HN&GĐ) năm 2014 quy định “Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đảng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn”. Tiếp theo, Khoản 2 Điều 81 Luật quy định “Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.

 Ảnh minh họa: Cán bộ Tòa án huyện Lập Thạch hòa giải vụ xin ly hôn

       Trên cơ sở nguyên tắc của Luật HN&GĐ, Khoản 3 Điều 208 Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 cụ thể hóa cách thức thể hiện nguyện vọng của con như sau: “Đối với vụ án tranh chấp về nuôi con khi ly hôn hoặc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, Thẩm phán phải lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ bảy tuổi trở lên, trường hợp cần thiết có thể mời đại diện cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em chứng kiến, tham gia ý kiến. Việc lấy ý kiến của con chưa thành niên và các thủ tục tố tụng khác đối với người chưa thành niên phải bảo đảm thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức của người chưa thành niên, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, giữ bí mật cá nhân của người chưa thành niên”.

       Về thủ tục tố tụng đối với việc thuận tình ly hôn, Điều 397 BLTTDS quy định: “1.Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, trước khi tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ, khi xét thấy cần thiết, Thẩm phán có thể tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em về hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn và nguyện vọng của vợ, chồng, con có liên quan đến vụ án…4. Trường hợp hòa giải đoàn tụ không thành thì Thẩm phán ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự khi có đầy đủ các điều kiện sau đây: a) Hai bên thực sự tự nguyện ly hôn; b) Hai bên đã thỏa thuận được với nhau về việc chia hoặc không chia tài sản chung, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con; c) Sự thỏa thuận phải bảo đảm quyền lợi Chính đáng của vợ, con…”.

       Thông thường, đa số các Thẩm phán đều lấy ý kiến của con từ đủ 07 tuổi trở lên bằng văn bản (bản khai, bản tự khai viết tay…) có chữ ký của con và cha mẹ. Địa điểm lấy ý kiến tại trụ sở Tòa án trước khi giải quyết vụ việc ly hôn. Trong trường hợp lấy ý kiến trực tiếp gặp khó khăn, nhiều Tòa linh hoạt cho con viết bản tự khai thể hiện nguyện vọng của mình ngoài trụ sở Tòa án, có xác nhận của cha mẹ, của chính quyền địa phương, đại diện cơ quan, tổ chức, cơ sở y tế nơi con học tập, công tác hoặc nơi con đang điều trị bệnh... Tuy đã lấy ý kiến của con trước đó, nhưng cần thiết có thể  triệu tập con để xét lại nguyện vọng của họ ngay tại phiên tòa theo yêu cầu của đương sự, hoặc liên lạc với trẻ qua điện thoại để xác định lại nguyện vọng của con trước khi vào nghị án.

       Về thời điểm lấy ý kiến của con, Tòa án thường thực hiện tại phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm (vụ án ly hôn) hoặc trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, trước khi tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ (thuận tình ly hôn).

Bùi Đức Độ