Trang thông tin điện tử Trung tâm TGPL Nhà nước

Câu chuyện pháp lý

Xem với cỡ chữAA

Bịa chuyện, đi theo chỉ người để đánh cho bõ tức, có bị xử lý hình sự?

(15:18 | 28/10/2019)

Cho rằng H nói chuyện thiếu tôn trọng người khác “không uống rượu, chỉ uống bia” nên L bịa chuyện cho bạn mình đánh H cho bõ tức. Vậy, hành vi bịa chuyện, chỉ chỏ, xúi giục có phải là đồng phạm?  

        Giữa tháng 6/2018, T.V.L tổ chức uống bia tại nhà của mình. Trong tiệc nhậu hôm ấy, L bịa chuyện nói với T.V.Ch rằng, trước đây Th.V.H có dọa đánh em của Ch, làm cho Ch rất tức giận…Thấy chưa đủ đô, L quay qua đặt điều nói H còn xem thường anh em kinh 500 cho bạn nhậu nghe. Nghe xong, Q, Nh và L  cùng nhau đi tìm H, đánh cho bõ tức. Đến nhà ông Ph, L không tham gia mà đứng ngoài chỉ xe, chỉ H để cho Q và Nh xông vào đánh H. Lúc này, do mọi người căn ngăn kịp thời nên cả nhóm quay về nhà của L. Chưa đánh được chưa thôi, L kêu Q và Nh đi đánh H cho bằng được, Ch thấy vậy bồi thêm cứ đánh nó đi có gì tao lo. Có thêm động lực, Q, Nh và L tiếp tục quay lại nhà của ông Ph. Q xông tới đá mạnh vào H, Nh thì dùng gậy ba khúc (baton) đánh liên tiếp vào mặt và người của H gây thương tích 27%. Vậy, hành vi của L, của Ch có phải là đồng phạm cùng với Q và Nh trong vụ án cố ý gây thương tích?

          Đồng phạm theo quy định tại Điều 17 của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Chế định đồng phạm trong BLHS có hai loại mà theo khoa học hình sự gọi là đồng phạm giản đơn và đồng phạm phức tạp (phạm tội có tổ chức). Đồng phạm giản đơn là trường hợp tất cả những người cùng thực hiện một tội phạm đều là người thực hành. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm. Người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức. Người đồng phạm không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi vượt quá của người thực hành.

         Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm. Người tổ chức chỉ có trong trường hợp phạm tội có tổ chức, được thể hiện qua những hành vi khởi xướng việc phạm tội, vạch kế hoạch thực hiện, kế hoạch che dấu, rủ rê, lôi kéo người khác phạm tội; phân công trách nhiệm cho những người động phạm khác; điều khiển đồng phạm, đôn đốc, thúc đẩy thực hiện tội phạm.

             

        ( Ảnh minh họa - nguồn Internet)

        Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm như: trực tiếp cầm dao chém nạn nhân, trực tiếp chiếm đoạt tài sản…Người thực hành là người có vai trò quyết định việc thực hiện tội phạm. Nếu không có người thực hành thì tội phạm chỉ dừng ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, mục đích của tội phạm không được thực hiện, hậu quả vật chất của tội phạm chưa xảy ra.

         Người xúi giục là những người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm. Hành vi kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm chỉ được coi là người đồng phạm trong vụ án có tổ chức, khi hành vi xúi giục có liên quan trực tiếp đến toàn bộ hoạt động tội phạm của những đồng phạm khác, và người thực hiện tội phạm trước khi bị xúi giục chưa có ý định phạm tội, vì có người khác xúi giục nên họ mới nảy sinh ý định phạm tội. 

          Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm. Người giúp sức có thể bằng lời khuyên, lời chỉ dẫn, cho mượn phương tiện (xe cộ, dao, mác…), hứa che dấu sau khi phạm tội, hứa tiêu thụ tài sản sau khi phạm tội mà có, xóa dấu vết…

         Vụ án trên, không thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn nên không có người tổ chức, không có người xúi giục. Nh, Q là người có vai trò tích cực nhất, trực tiếp gây thương tích cho H nên sẽ bị mức án nghiêm khắc tương xứng. Còn L và Ch tuy không phải là người thực hành trực tiếp gây thương tích, nhưng việc Ch giúp sức về mặt tinh thần “cứ đánh nó đi có gì tao lo”; L bịa chuyện, đi theo chỉ người cho Q và Nh đánh H thì cả hai cũng phải chịu chung số phận về hành vi cố ý gây thương tích theo Khoản 2 Điều 134 BLHS, hình phạt từ 02 đến 06 năm tù với vai trò giúp sức.

         Ngoài trách nhiệm hình sự, các bị cáo còn phải liên đới bồi thường cho H tương ứng với mức độ lỗi của mỗi người; nếu không xác định được mức độ lỗi thì họ phải bồi thường thiệt hại theo phần bằng nhau. Thiệt hại bao gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; bù đắp tổn thất về tinh thần ...theo Điều 590 Bộ luật Dân sự.

Định Giang