Trang thông tin điện tử Trung tâm TGPL Nhà nước

Hoạt động ngành

Xem với cỡ chữAA

Báo cáo tham luận “Công tác trợ giúp pháp lý ở Kiên Giang: chủ động tiếp cận, phục vụ kịp thời”

(11:19 | 06/01/2020)

        Kính thưa: Quý vị đại biểu!                 

        Được sự cho phép của Lãnh đạo Sở Tư pháp, thay mặt Trung tâm Trợ giúp pháp lý (TGPL) nhà nước tôi xin được chia sẻ một số kết quả và kinh nghiệm về công tác TGPL trong năm qua (2019) với tựa đề “Công tác trợ giúp pháp lý ở Kiên Giang: Chủ động tiếp cận, phục vụ kịp thời”[1], nhằm tranh thủ sự ủng hộ của quý vị đại biểu cũng như của các tổ chức, đơn vị có liên quan trong việc phối hợp về TGPL.

        Thưa quý vị đại biểu! Trước khi có Luật TGPL năm 2017, các bộ luật, luật về tố tụng cũng đã có quy định về trách nhiệm của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng (THTT) phải bảo đảm quyền được TGPL cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị hại và đương sự trong các vụ án. Tuy nhiên, biện pháp bảo đảm này chỉ rõ ràng, cụ thể, chặt chẽ khi 6 bộ, ngành ở Trung ương ban hành Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29.6.2018 (Thông tư số 10) quy định về phối hợp thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng.

        Triển khai Thông tư số 10, Trung tâm đã ban hành nhiều văn bản về phối hợp thực hiện TGPL ngay sau khi văn bản này có hiệu lực ngày 1.9.2018. TAND tỉnh, VKSND tỉnh cũng kịp thời ban hành công văn chỉ đạo ngành mình về triển khai, thi hành Thông tư số 10. Đồng thời, Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng tỉnh và Tổ giúp việc cũng được kiện toàn, đáp ứng được yêu cầu đổi mới về TGPL.

     

                                       (Toàn  cảnh Hội nghị triển khai công tác tư pháp năm 2020)

       Trên cơ sở Kế hoạch triển khai thi hành Thông tư số 10, Hội đồng phối hợp liên ngành tiếp tục tổ chức hội nghị tập huấn về Luật TGPL năm 2017 và Thông tư số 10 cho 136 đại biểu là lãnh đạo các CQCSĐT, TAND, VKSND cấp tỉnh và cấp huyện. Ngoài việc tham gia tố tụng, lãnh đạo Trung tâm còn giúp CQCSĐT 6 huyện, thị, thành phố triển khai, tập huấn Thông tư số 10 cho đội ngũ cán bộ điều tra. Đối với người THTT và những huyện còn lại chưa có điều kiện tập huấn chuyên sâu, người thực hiện TGPL cũng đã có trao đổi trực tiếp về trình tự, thủ tục, phối hợp TGPL theo tinh thần Thông tư số 10 khi tham gia tố tụng trong các vụ án.

        Công tác truyền thông về TGPL, với nhiều hình thức phong phú qua Đài phát thanh và truyền hình tỉnh, Chuyên mục Báo Kiên Giang, Cổng thông tin điện tử của Trung tâm, Bảng thông tin TGPL, phổ biến trực tiếp và tập huấn về TGPL tại 18 xã đặc biệt khó khăn, xã bãi ngang ven biển cho 812 lãnh đạo ấp và hòa giải viên. Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, Trung tâm còn cung cấp hàng chục nghìn biểu mẫu và sổ theo dõi về TGPL cho các CQTHTT, giúp Hội đồng phối hợp kiểm tra liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng ở huyện Vĩnh Thuận và thành phố Hà Tiên.

        Kính thưa quý vị đại biểu! Trước đây, việc phát hiện, phổ biến quyền được TGPL chủ yếu được thể hiện trong biên bản lấy lời khai của bị can, bị cáo, đương sự nhưng cũng không có cơ chế nào kiểm soát. Việc yêu cầu TGPL, do người được TGPL hoặc người thân phải đến Trung tâm để làm thủ tục TGPL. Nhưng, từ khi thi hành Thông tư số 10, ngay từ khâu thụ lý đầu vào các vụ án hình sự, dân sự, hành chính, người có thẩm quyền THTT ở Kiên Giang đã rà soát diện người được TGPL qua Bản thông tin về người được TGPL (Mẫu số 1); giải thích quyền được TGPL bằng Biên bản (Mẫu số 2). Việc thu thập giấy tờ chứng minh diện người được TGPL, làm Đơn yêu cầu TGPL, Thông báo về TGPL (Mẫu số 3), Thông tin về TGPL (Mẫu số 4) gửi cho Trung tâm TGPL nhà nước đều được người THTT thực hiện. Sau khi nhận được Thông báo hoặc Thông tin, Trung tâm phân công trợ giúp viên/luật sư chủ động tiếp cận, hoàn tất các thủ tục về TGPL (nếu có) và tham gia tố tụng để bào chữa/bảo vệ cho người được TGPL.

        Qua thời gian triển khai thi hành Thông tư số 10, đến nay gần 100 % các vụ việc TGPL ở Kiên Giang người yêu cầu TGPL không phải đến Trung tâm để làm thủ tục về TGPL. Số lượng vụ việc TGPL trong hoạt động tố tụng năm 2019 cũng vì thế đạt 420 vụ, tăng 36,3% so với cùng kỳ năm 2018 (112vụ). Chất lượng vụ việc tham gia tố tụng cũng không hề thua kém dịch vụ do luật sư cung cấp cho khách hàng, điển hình như trong tố tụng hình sự có 5 vụ bị cáo được chuyển tội danh nhẹ hơn hoặc xử dưới mức án thấp nhất mà VKS đề nghị, số còn lại hầu hết hình phạt bằng với mức án thấp nhất mà VKS đề nghị. Trong tố tụng dân sự và đại diện ngoài tố tụng, quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL được bảo vệ. Chẳng hạn như: vụ bà N.T.M là người có công với cách mạng ở TP Rạch Giá đã đòi lại được 48m2 đất là lối đi do người hàng xóm lấn chiếm, khiếu nại bước đầu đã giảm được gần 800 triệu đồng tiền sử dụng đất khi làm GCNQSDĐ cho 97m2 đất mua từ tháng 4.1993 (vụ việc chưa kết thúc); vụ bà N.H.P ở huyện Gò Quao được TGPL liên quan đến chế độ thương binh, sau khi Trung tâm TGPL nhà nước tìm được 3 nhân chứng công tác chung đơn vị trong Kháng chiến cách nay 50 năm chứng kiến bị thương (vụ việc đang thụ lý giải quyết khiếu nại lần 2).         

        Đ/c Bùi Đức Độ - Giám đốc Trung tâm TGPL thông qua Báo cáo tham luận “Công tác trợ giúp pháp lý ở Kiên Giang: chủ động tiếp cận, phục vụ kịp thời”

       Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia, “Trợ giúp pháp lý Kiên Giang chung tay giảm nghèo bền vững”[2] giai đoạn 2016-2020, qua 04 năm (2016-2019) thực hiện Chương trình, có 143 người nghèo được tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng; 104 người nghèo được bào chữa/bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong 104 vụ án. Điển hình như vụ gia đình có hai mẹ con N.N.T.T (14 tuổi ở huyện Tân Hiệp - Kiên Giang) thuộc 03 diện người được TGPL (trẻ em, khuyết tật (thần kinh) có khó khăn về tài chính, hộ nghèo) bị xâm hại tình dục năm 2018. CQCSĐT huyện Tân Hiệp đã kịp thời gửi Thông báo cho Trung tâm, mà mẹ của T không phải đến Trung tâm để làm thủ tục yêu cầu TGPL. Căn cứ vào Thông báo, Trung tâm cử người thực hiện TGPL cho T trong suốt quá trình giải quyết vụ án. Kết quả, không những kẻ thủ ác phải trả giá bằng bản án 7 năm tù cho tội hiếp dâm, mà còn bồi thường tổn thất cho T trước khi phiên tòa sơ thẩm được mở là 15 triệu, đến nay đã nhận đủ 20 triệu đồng. Cũng với T, Trợ giúp viên thực hiện TGPL còn phát hiện ra cháu chưa được hưởng trợ cấp xã hội (người khuyết tật), nhưng mẹ của T đã nhiều năm chưa làm được do vướng... Đây là trường hợp chủ động phát hiện vụ việc TGPL mà Trung tâm đã và đang triển khai thực hiện. Sau một thời gian, người thực hiện TGPL bằng hình thức đại diện ngoài tố tụng đi đến các cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục, T đã được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

        Kính thưa quý vị đại biểu! Từ những giải pháp và kết quả đạt được nêu trên, chúng tôi có một số kinh nghiệm sau: Thứ nhất, về nguồn lực người thực hiện phải có tâm, có chuyên môn vững vàng; về kinh phí phải đáp ứng đủ, kịp thời. Thứ hai, đơn vị phải chủ động, sáng tạo. Thứ ba, quán triệt, phổ biến, truyền thông về TGPL phải linh hoạt, thiết thực. Thứ tư, tranh thủ sự ủng hộ, phối hợp của mọi cá nhân, tổ chức có liên quan.

        Phương hướng trong thời gian tới vẫn trên tinh thần “Chủ động tiếp cận, phục vụ kịp thời” có chất lượng người được TGPL, đảm quyền được TGPL trong các vụ việc cụ thể, nhất là về tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng. Để làm được điều này, bên cạnh sự nỗ lực của người thực hiện TGPL, Trung tâm rất cần sự quan tâm phối hợp hơn nữa của các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời kiến nghị các bộ, ngành như: TANDTC, VKSNDTC, Bộ Công an hoàn thiện thể chế pháp luật về TGPL trong hoạt động tố tụng, cụ thể là chế tài và khen thưởng (trong đó có tiêu chí về TGPL trong tố tụng); chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các quy định về trách nhiệm của CQTHTT, người có thẩm quyền THTT trong việc đảm bảo quyền được TGPL đã được quy định trong các bộ luật, luật về tố tụng.

        Nhân dịp được phát biểu tại Hội nghị, thay mặt Trung tâm TGPL nhà nước và những người thực hiện TGPL, tôi chân thành cảm ơn sự quan tâm của Bộ Tư pháp, Cục TGPL, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh; sự lãnh đạo trực tiếp của lãnh đạo Sở Tư pháp; sự phối hợp của các ngành, các cấp, nhất là các CQTHTT trong thời gian qua. Trước thềm năm mới Canh Tý 2020, kính chúc quý vị đại biểu dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt.

        Xin chân thành cảm ơn!

 


[1].Bùi Đức Độ, Công tác trợ giúp pháp lý ở Kiên Giang: Chủ động tiếp cận, phục vụ kịp thời, http://www.daibieunhandan.vn/ONA_BDT/NewsPrint.aspx?newsId=428928, truy cập ngày 27/12/2019.

[2] . Bùi Đức Độ, Trợ giúp pháp lý Kiên Giang chung tay giảm nghèo bền vững,

https://baophapluat.vn/tu-phap/tro-giup-phap-ly-kien-giang-chung-tay-giam-ngheo-ben-vun... truy cập ngày 27/12/2019.

 

 

Ths Bùi Đức Độ - Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Kiên Giang